ამინდის პროგნოზი

„დაღესტნიდან ინფორმაციამ დაიგვიანა... რუსულმა სპეცსამსახურებმა ეს საქართველოში მყოფი აგენტურის მეშვეობით განახორციელეს“

 
01 December, 2014   2 წელი 4 თვის წინ
 
14088

„ჩრდილოეთ კავკასიელებმა გაიგეს ის, რაც, სამწუხაროდ, არ ესმით და ხშირ შემთხვევაში შეგნებულადაც თვითპიარით დაკავებულ ვაიქართველებს!

2012 წლის აგვისტოს ბოლოს ლოპოტას ხეობაში ჩატარებული სპეცოპერაციის ბურუსით მოცულ საქმეს, რომელიც ამ დრომდე საზოგადოებრივი ინტერესის საგნად რჩება, დღეს კიდევ ერთხელ შესძინა აქტუალურობა სახალხო დამცველთან არსებული საზოგადოებრივი საბჭოს მიერ წარმოდგენილმა ანგარიშმა, თუმცა მთავარი კითხვა, რა მოხდა ხეობაში, რასაც შეიარაღებული ჯგუფის 7 წევრის და ქართველი ძალოვანებიდან 3-ის სიცოცხლე ემსხვერპლა, ოფიციალურ დონეზე დღემდე პასუხგაუცემელია. შს სამინისტროში ამ დრომდე მიმდინარეობს ძიება, თუმცა რეზულტატი ჩვენთვის უცნობია. ცნობილია მხოლოდ, რომ საქმეს კვალიფიკაცია არ შესცვლია და დაღუპულთა ახლობლების არაერთი მოთხოვნის მიუხედავად, კვლავ ძალაშია მძევლად აყვანის მუხლი. „Frontnews“ გთავაზობთ ვრცელ ექსკლუზიურ ინტერვიუს ამ საქმის ერთ–ერთ ფიგურანტთან, რომელმაც საზოგადოებრივ საბჭოსთან თანამშრომლობაზე შეგნებულად თქვა უარი. შს მინისტრის ყოფილ მოადგილე გია ლორთქიფანიძეს, რომელიც პანკისის ხეობას კურირებდა, ჯერ კიდევ ანგარიშის გამოქვეყნებამდე ვესაუბრეთ.

გია ლორთქიფანიძე: იმ დროს ვიყავი მინისტრის მოადგილე. 25 აგვისტოს პოლიციიდან შემოვიდა ინფორმაცია, რომ დაიკარგა სოფელ ლაფანყურის 4 თუ 5 ხუთი მაცხოვრებელი. ორი დღე ეძებდნენ, მესამე დღეს, 28–ში დამირეკეს და მომახსენეს, რომ იმ ადგილას, სადაც ეს პირები დაიკარგნენ, იყო რაღაც კვალი. საუბრობდნენ სამხედრო ფორმაში გამოწყობილ, წვერიან ხალხზე. წავედი თელავში და გავესაუბრე დაკარგულებს, რომლებიც იმ დროს უკვე გამოშვებულები იყვნენ. გვითხრეს, ვიყავით ტყეში, შეგვხვდა 20–მდე „ზუსტ რაოდენობას ვერ სასხელებდნენ) სამხედრო ფორმაში გამოწყობილი წვერიანი მებრძოლი, რომლებიც რუსულად საუბრობდნენო. ყოფილი ტყვეები ყვებოდნენ, რომ შეიარაღებულებმა მათთან ერთად წასვლა მოსთხოვეს და როცა ამ რაზმთან ყოფნის პერიოდში მოსახლეობა და სამართალდამცველები ეძებდნენ, პირზე ხელს აფარებდნენ, რომ ხმა ვერ მიეწვდინათ. ყვებოდნენ, რომ მარშრუტზე მოძრაობისას მესაზღვრეს შეხვდნენ და მან ჩაანაცვლა გატაცებული ადგილობრივები. რანგან მივიღეთ ასეთი ინფორმაცია – „სამხედრო ფორმაში ჩაცმული პირები და თან შეიარაღებულებიო“, ჩავთვალეთ, რომ გარკვეულ უკანონო შეიარაღებულ ჯგუფთან გვქონდა საქმე. როგორც ზემოთ ვთქვი, ადგილობრივებისგან ასევე გვქონდა ინფორმაცია, რომ შეიარაღებული საუბრობდნენ „რუსულად და დაღესტნურად თუ ჩეჩნურად“. მაშინვე გამოვიძახე ანტიტერორისტული ცენტრის სამმართველოს იმჟამინდელი უფროსი სანდრო ამირიძე, რომელიც ზოგადად ამ მიმართულებით მუშაობდა და შეეძლო საერთო ენის გამონახვა. ვუთხარი, რომ საუბარი იყო სავარაუდოდ, ჩრდილოეთ კავკასიელებზე, მივეცი მიმართულებაც, რომლის შესახებაც გათავისუფლებულმა ლაფანყურელებმა გვიამბეს, დაეწიე და გაარკვირე, რა ხდება, ვინ არიან, რა ჯგუფია და რა მიმართულება აქვთ–მეთქი. ეს იყო დავალებაც და თხოვნაც, რაც, რა თქმა უნდა, გარკვეულ რისკებთან იყო დაკავშირებული. ამირიძე ჯგუფს დაეწია, სთხოვა, მესაზღვრე გაეშვათ, სანაცვლოდ კი თავად რჩებოდა და გაარკვევდნენ, რა ხდებოდა. მესაზღვრე მართლაც გამოუშვეს, ამირიძე კი დარჩა. სადღაც 45 წუთში სანდრომ შეძლო ჩემთან დაკავშირება და მითხრა, „რუსულად საუბრობენ, არიან ჩეჩნები და ასევე შეიძლება, იყვნენ დაღესტნელებიც, – ზუსდატ არ ვიცი, მე რუსულად ვესაუბრებიო“. ვუთხარი, ჰკითხე, რა უნდათ-მეთქი და როდესაც ჰკითხა, უპასუხეს, „ჩვენ საქართველოსთან სამტრო არ გვაქვს, მივდივართ ჩვენს გზაზე და უნდა გადავიდეთ რუსეთის ტერიტორიაზეო“.

რით უკავშირდებოდით იმ დროს ამირიძეს?

– მესაზღვრის რაციით – ტელეფონი ადგილ-ადგილ იჭერდა. ვუთხარი, რომ ესენი უკვე დაფიქსირებულები არიან სახელმწიფოს მიერ, როგორც უკანონო შეიარაღებული ფორმირება. ამასთან, თუ მათ არ იციან, უთხარი, რომ საზღვარი დაკეტილია და რუსეთის მხრიდან დაცვა გაძლიერებულია, ამიტომ ვერანაირად ვერ გადავლენ და მოხდება ისეთი შეტაკება, რომ მერე გაურკვეველი გახდება ყველაფერი, ვინ იყვნენ და რა უნდოდათ–მეთქი. სანდროს ისიც ვუთხარი, ეცადე, ჯგუფი გააჩერო, გარანტიები მიეცი, რომ თუ იარაღს დაყრიან და მშვიდობიან მოლაპარაკებაზე წამოვლენ, ჩვენც ყველაფერს გავითვალისწინებთ, მით უმეტეს, თუ იძახიან, რომ საქართველოსთან მტრობა არ სურთ და თავიანთი გზა აქვთ, დანარჩენ საკითხებზე კი მერე დავილაპარაკებთ-მეთქი. ამ დროს შს მინისტრ ბაჩო ახალაიასთვის შექმნილი ვითარების თაობაზე უკვე მოხსენებული მქონდა იმ ინფორმაციის ფარგლებში, რაც იმ დროისთვის გამაჩნდა...

დღეს გაიძახიან, რომ ლაფანყურელები გატაცებულები არ იყვნენ, უბრალოდ თან ჰყავდათო, მაგრამ ამას სამარლებრივად თავისუფლების უკანონო აღკვეთა ჰქვია. მე რომ ერთი საათით ვინმე წავიყვანო, დამიჭერენ – თავისუფლება აღუკვეთეო. შეიარაღებულ ჯგუფს ლაფანყურელები რამდენიმე დღე თან ჰყავდათ, არ აძლევდნენ საუბრის, გადაადგილების უფლებას, როდესაც დაინახეს, რომ მოსახლეობა ეძებდა. მძევლები იყვნენ, სხვა რა ჰქვია აბა ამას?! მსგავს ვითარებაში, თუ საქმეს სახელმწიფოებრივად მიუდგები, მაქსიმალურად უნდა ეცადო, ძალისმიერი ღონისძიებისგან თავი შეიკავო, მაგრამ თუ სხვა გზა არ რჩება, შენი მოვალეობაა, აღკვეთო კანონსაწინააღმდეგო ქმედება და დაიცვა მოსახლეობის უსაფრთხოება. ბაჩოს [მინისტრი ახალაია] ვუთხარი, როგორც ირკვევა,  ჩეჩნები არიან, იქ არის ჩემს მიერ გაგზავნილი თანამშრომელი, რომელმაც პირველადი ინფორმაცია მომაწოდა და დეტალების დაზუსტების მიზნით იქნებ მომცე უფლება, ჩამოვიყვანო ერთი ქისტი და ერთი ჩეჩენი, მოლაპარაკებაზე გავუშვებ და მაქსიმალურად ვეცადოთ, ყველაფერი მშვიდობიანად ჩამთავრდეს-მეთქი. უკვე ბინდდებოდა კიდეც და ღამის საათებში ოპერაციის ჩატარება, მოგეხსენებათ,  გარკვეულ სირთულეებთან არის დაკავშირებული. ვფიქრობდი, რომ მოლაპარაკებები საჭირო იყო თუნდაც იმისთვის, რომ შემდეგ კითხვები არ გაჩენილიყო – ჯერ გაგერკვიათ, რა ხდებოდა, იქნებ, ისინი იარაღს ყრიდნენო...… იგივე ჩეჩნების მხრიდანაც. ამ თემებში გარკვეული ვარ და ბუნებრივია, მაშინაც ამაზე ვფიქრობდი. დაახლოებით იგივე კითხვებს სვამენ ახლაც - რამეს ხომ არ შეპირდნენ, აბა რატომ წავიდნენ, ისინი თვითონ არ წავიდოდნენ და ა.შ. მოლაპარაკების დროს თავად ქისტები და ჩეჩნები რომ იქნებოდნენ წარმოდგენილები, თავად დარწმუნდებოდნენ – თუ როგორ მოხდა იმ ჯგუფის გამოჩენა, ვინ იყვნენ და რა უნდოდათ. ამაზე დამთანხმდა ბაჩო, მაგრამ მითხრა, რომ მეჩქარა, რადგან არავინ იცოდა, როგორ განვითარდებოდა მოვლენები. ჩემის მხრივ, მაშინვე დავუკავშირდი ზელიმხან ხანგოშვილს, გავაცანი შექნილი ვითარება და ვუთხარი, რომ თელავში ჩატაევი ჩამოეყვანა, შემდეგ კი მას და ჩატაევს ანტიტერორისტული ცენტრის იმჟამინდელი ხელმძღვანელი ზურაბ მაისურაძე აიყვანდა ჯგუფთან მოსალაპარაკებლად. ვთხოვე, გადაეცათ - “დაელაპარაკეთ ამ ჯგუფს, უთხარით, რომ არც ჩვენ გვინდა მტრობა, ამდენი წელია, მშვიდობით ვცხოვრობთ, მაგრამ ის, რომ მათ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე უკანონოდ შეიარაღებულებმა დაიწყონ მოძრაობა, მით უმეტეს, მძევლები აიყვანონ, ამას კანონით მივუდგებით, თუმცა გათვალისწინებული იქნება ის, რომ ამბიციური გადაწყვეტილება მიიღეს იმპულსურად და გადაწყვიტეს რუსეთის ტერიტორიაზე გადასვლა”.

ჩატაევი ვინ შეარჩია?

– მე ვკითხე ზელიმხანს, კიდევ ვინ შეიძლება, ჩეჩენი ეროვნების რომ ჩამოვიყვანოთ, რომლის აზრსაც გაითვალისწინებენ–მეთქი და მან ჩატაევი მირჩია, - ავტორიტეტს წარმოადგენსო. ორივე გავუშვი და ანტიტერორისტული ცენტრის უფროსი ზურა მაისურაძე გავაყოლე. მან აიყვანა ეს ბიჭები ზემოთ შეიარაღებულ ჯგუფთან. ბაჩო პერიოდულად მეკითხებოდა მოლაპარაკების შედეგის თაობაზე. დაახლოებით 2 საათზე მეტი დაჰყვეს ზემოთ. იყო აგრესიული მომენტებიც: ამირიძეზე გაიწიეს, გაუხსენეს გასულ წლებში ჩატარებული ღონისძიებები და ჩვენს მიერ დაკავებული ჩრდილოეთ კავკასიელები. ამბობდნენ, ჩვენი მიზანი გვაქვს, უნდა წავიდეთო. ჩატაევი და ხანგოშვილი რომ ელაპარაკებოდნენ, ზელილხანი მიხვდა, რომ ჯგუფი რაღაც არასწორ გზას ადგა, უმეტესი ნაწილი შეცდომაში იყო შეყვანილი, ჯგუფს გადასცეს ჩემი დანაბარები, კერძოდ, იარაღის დაყრა და მშვიდობიან ატმოსფეროში მოლაპარაკების გაგრძელება, თუნდაც პანკისის ხეობაში, მაგრამ აბუ ჰამზა, რაბანი და კიდევ ერთი - სუხო დუდაევი, იძახდნენ, „ჩვენ მუსლიმები ვართ, იარაღს ვერ დავყრით, ეს ჩვენთვის შეურაცხყოფაა, უნდა გადავიდეთ რუსეთის ტერიტორიაზეო“. ჩატაევმაც და ზელომაც განუმარტეს მათ, რუსეთში ვერ გადახვალთ, რადგან რუსეთის მთელი შეიარაღებული ძალები და სპეცრაზმი საზღვართან არის მობილიზებული, აზრი არ აქვს თქვენს წასვლას, სჯობს, იარაღი დაყაროთ, ტყიდან გამოხვიდეთ და მოლაპარაკება მშვიდობიან რეჟიმში გადავიყვანოთო. ამათ კიდევ ააგდეს ქვა და თავი შეუშვირეს. შეიარაღებული ჯგუფის პოზიცია უცვლელი იყო - მუსლიმები ვართ, როგორ გვთავაზობთ იარაღის დაყრასო. რა გაეწყობოდა? ჯგუფი უფრო გააგრესიულდა და ამას ავლენდნენ მოსალაპარაკებლად ასულების მიმართაც. მოლაპარაკება ჩიხში შევიდა. შემდეგ ჩატაევის ძალისხმევით ის, მაისურაძე, ამირიძე და ხანგოშვილი მოშორდნენ ჯგუფს.

კი, მაგრამ ასეთ დაძაბულ სიტუაციაში როგორ მოახერხეს მშვიდობიანად გამოსვლა?

– ჩატაევმა შეძლო ეს, თორემ მათი გამოსვლა არ იყო მარტივი. ჩატაევმა უთხრა შეიარაღებული ჯგუფის წევრებს, მე კიდევ ვეცდები დალაპარაკებასო. ჩვენ გვგულისხმობდა. გამოვიდა ჩატაევი, დიდი მადლობა გადაგვიხადა, რომ მივეცით საშუალება, ჯგუფს დალაპარაკებოდა. თვითონვე თქვა, რომ სხვა სახელმწიფოში მსგავსი რამ რომ მომხდარიყო, შესაძლოა, პირდაპირ ოპერაცია დაეწყოთო. გარკვევის საშუალება რომ მოგვეცით, დიდი მადლობა, მაგრამ მე თავად მუსლიმი ვარ, ვიცი, ალბათ, ოპერაცია ჩატარდება, მე კი აქედან ვერ გამოვალ, ეს ბიჭები დაიხოციებიანო. მოკლედ, სარწმუნოებიდან გამომდინარე გადაწყვიტა დარჩენა და დარჩა კიდეც იმ ჯგუფთან.

და თქვენც უკან შეუშვით?

-         ჩვენ – რა, ვინ იყო დამჭერი?! იმ დროს იმ შეიარაღებული ჯგუფიდან 10–15 მეტრში იყო და რა უნდა გვექნა?! მისი დანაბარები სანდრომ და ზურამ გადმომცეს. მოკლედ, ზელიმხანი, სანდრო და ზურა გამოვიდნენ და ჩატაევი დარჩა. მე ბაჩოს დავუკავშირდი, თელავში იყო და ვუთხარი, რომ მიუხედავად ყველანაირი მცდელობისა, მოლაპარაკებამ შედეგი არ გამოიღო. ბაჩო ფიქრობდა, იქნებ კიდევ რაღაც გვეცადა. ვფიქრობდით, კიდევ რისი გაკეთება შეიძლებოდა, რათა ძალის გამოყენება თავიდან აგვერიდებინა, მაგრამ რეალურად, რესურსი ამოწურული იყო - უკვე ბნელოდა. ახლა ამბობენ, იქნებ არ გეჩქარათო, მაგრამ დრო რომ კიდევ გაწელილიყო, ღამით, ბნელ ტყეში როგორ გინდა, ამდენი ხალხი გააკონტროლო?! სულ 17–ნი იყვნენ, მეთვრამეტე - ჩატაევი. ღამე ჯგუფი გაიპარებოდა, მათ ქმედებებს კი, ბუნებრივია, ვერ გავაკონტროლებდით. მერე ალბათ, იმას მოგვდებდნენ შარად, თქვენ ჯგუფი ნახეთ, მერე გააპარეთ და რუსეთს მორიგი თავდასხმის საბაბი მიეცითო. საკითხს ხომ უნდა მიუდგე სახელმწიფოებრივად?! შეიარაღებული ჯგუფია დასახლებული პუნქტის თავზე, თანაც აგრესიული, გეუბნება, რომ არაფერი აინტერესებს, ან გადავა შენგან რუსეთის ტერიტორიაზე, ან აქ იომებს. . . ამ დროს შენ სოფელთან უნა იჯდე და იფიქრო, რა მოუვათ თავში და რა არა?! ხომ შეიძლებოდა, სოფელში ჩამოსულიყვნენ და მძევლები აეყვანათ ისევ, ან კიდევ უარესი რამ მომხდარიყო?! შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, ბაჩო ახალაიამ, როგორც მინისტრმა, მიიღო ერთადერთი სწორი და გაბედული გადაწყვეტილება, იქედან გამომდინარე, რომ სახელმწიფომ ყველა რესურსი ამოწურა სიტუაციის მშვიდობიანი გზით განმუხტვისთვის, თუმცა, სამწუხაროდ, ამან შედეგი ვერ გამოიღო.

 – იყო საუბარი იმაზეც, თითქოს რუსეთიდან ზარი განხორციელდა და ამით იყო განპირობებული ქართული მხარის სიჩქარე. თავად თქვით, რომ საზღვართან ამ დროს უკვე მობილიზებულები იყვნენ რუსი სამხედროები. . .

 – რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, არანაირი ზარი რუსეთიდან არ განხორციელებულა. ეს იყო ჩვეულებრივი მოვლენა, თუ არ ჩავთვლით იმას, რომ დამთავრდა ნეგატიური შედეგით, იმ კუთხით, რომ არიან გარდაცვლილები  ორივე მხრიდან. პირადად მე გამოვრიცხავ რუსეთის ფაქტორს ამ კუთხით.

-         კეთილი. ამის შემდეგ ბაჩო ახალაიამ დამოუკიდებლად მიიღო გადაწყვეტილება სპეცოპერაციის დაწყების თაობაზე, თუ ეს ვინმესთან შეათანხმა?

– არ ვიცი. ბაჩო მინისტრი იყო და ვინმესთან შეათანხმა თუ რა ქნა, არ ვიცი.

ყოველ შემთხვევაში, ვანო მერაბიშვილს შეხება არ ჰქნია სპეცოპერაციასთან?

– მერაბიშვილი მაშინ პრემიერ–მინისტრი იყო. ერთხელ დარეკა და იკითხა, რა ხდებაო, შემდეგ ჩამოვიდა და თელავში გვქონდა თათბირი სამოქმედო გეგმის შესახებ. თათბირს ესწრებოდნენ მინისტრები და კიდევ რამდენიმე კაცი ვიყავით. სიუჟეტიც იყო ამის შესახებ.

რა მოხდა შემდეგ?

- დაიგეგმა ოპერაცია. მეორე დღეს, სადღაც შუადღისით ყველაფერი დასრულდა. შემდეგ მიდიოდა ძებნითი სამუშაოები. ვინც დაიღუპა, გამოიყვანეს.

- თავდაცვის ყოფილი მინისტრი ამასწინათ  საუბრობდა, მებრძოლები ძალიან მოტივირებულები იყვნენო. . .

- ყველა ჩეჩენი მოტივირებულია. სირიაში დადიან საბრძოლველად და იქ წირავენ თავს, მსგავს შემთხვევაში მოტივირებული როგორ არ უნდა ყოფილიყვნენ?! და იციან კიდეც ბრძოლა.

- ხანგოშვილი და ჩატაევი ალბათ, ამოიცნობდნენ ვინმეს შეიარაღებული ჯგუფის წევრებთან ყოფნის პერიოდში. ჩვენთან ინტერვიუში ხანგოშვილმა რამდენიმე პირი დაასახელა. თქვენ თუ გითხრეს ამ თემაზე რამე ჩატაევმა და ხანგოშვილმა გამოსვლის შემდეგ და თუ გაჩნდა ამის საფუძველზე რაიმე ეჭვები შეიარაღებული ჯგუფის მიზნებთან დაკავშირებით?

- იმ მომენტში დაძაბულობა იყო. შემდეგ თავად ჩატაევიც და სხვებიც იძახდნენ, რომ აბუჰამზა და რაბანი იყვნენ აგრესიულები. რაბანი სპეცოპერაციის დაწყებამდე გადავიდა დაღესტანში, – ჯგუფი მიატოვა. სწორედ ის იყო სავარაუდოდ, მეგზური. ლიკვიდირებულების თაობაზე ოფიციალურად ცნობილია, რაც შეეხება გადარჩენილებს, გარდა აბუჰამზასი, რომელიც მომლაპარაკებლებმა ამოიცნეს, პირადად მე მათ შესახებ არაფერი ვიცი, რადგან საგამოძიებო მოქმედებები სხვა დეპარტამენტს მიჰყავდა და ჩემს საკურაციო სფეროს არ წარმოადგენდა. რაბანის შესახებაც მოგვიანებით გავიგე.

- სპეცოპერაციის შემდეგ გაჩნდა ხმები, შეიარაღებული ჯგუფის წევრები მძინარე მდგომარეობაში დახოცესო. . .

- გამორიცხულია! სხვა თუ არაფერი, იმ სროლაში როგორ უნდა გეძინოს?! ეს ვერსიები გაჩნდა მას შემდეგ, საძილე ტომრებით რომ გამოასვენეს მიცვალებულები.

აქვე მინდა, გკითხოთ გარდაცვლილთა რაოდენობის თაობაზე. შსს–მიერ თავდაპირველად გაკეთდა განცხადება 11 ლიკვიდირებულის შესახებ, შემდეგ თქვეს, რომ მათგან 7–ია იდენტიფიცირებული. დარჩენილი 4 გვამი სად გაქრა, ან საიდან მოვიდა?

- ჩემი გამოცდილებიდან გამომდინარე, გეტყვით, რომ ჯერ ერთი, დიდი შეცდომა იყო სპეცოპერაციის ლამის პირდაპირ ეთერში ჩატარება. ადამიანი მოკვდებოდა, მიდიოდნენ კამერებით და თითქმის ყველაფერს პირდაპირ ეთერში აჩვენებდნენ. როგორ შეიძლება, ჯერ ოპერაცია დამთავრდებული არ იყო და პირდაპირ ეთერში აჩვენებ?! ამიტომაც ვრცელდებოდა დაუზუსტებელი ინფორმაციები.

- ეს ვისი გადაწყვეტილება იყო?

– არ ვიცი. 1994 წლიდან ვიყავი ოპერატიული თანამშრომელი და რაც მევალებოდა, იმას ვაკეთებდი. მაშინაც ვამბობდი და ახლაც ვიმეორებ, რომ დიდი შეცდომა იყო სპეცოპერაციის მიმდინარეობის პირდაპირი ეთერით გადაცემა. ამანაც მისცა საფუძველი ბევრი დაუზუსტებელი ინფორმაციის გადაცემას.

– 11 მიცვალებულის თაობაზე თავად შს სამინისტრომ გააკეთა განცხადება. . .

- არ ვიცი, ვინ რა და როგორ დათვალა. მე იმ დროს სულ ტყეში ვიყავი. არც მისმენია ამ განცხადებებისთვის.

- კარგი, თუ ფაქტებს დავეყრდნობით, 7–ის ლიკვიდაცია განხორციელდა, ჩატაევიც იპოვეთ და დანარჩენი 10?

– მიდიოდა სამძებრო სამუშაოები. მათი რაოდენობის შესახებ ხომ ვიცოდით. ჯგუფებიც გაკეთდა, ეძებდნენ ტყეში, მაგრამ იმ სიბნელეში ვინ სად გაიქცა, ძნელია ამის თქმა. ერთ–ერთი, მაგალითად, რაბანი, როგორც გაირკვა, დაღესტანში გადავიდა. არც არავის ეგონა, რომ გადავიდოდა, მაგრამ თავად რუსებმა გაავრცელეს ვიდეომასალა. როგორც შემდეგ ინფორმაციები გავრცელდა, ზოგიერთი მათგანი ახლა ევროპაშია. გამოძიებასთან პირადად მე სპეცოპერაციის შემდეგ შეხება არ მქონია, რადგან ძიების წარმოება სხვა დანაყოფს დაევალა. რატომ მოხდა ასე, არ ვიცი, საქმის მასალებთან შეხება აღარ მქონდა, სადღაც 10 დღეში კი სასჯელაღსრულების დეპარტამენტში გადამიყვანეს.

იქნებ იმიტომ, რომ ბაჩო ახალაია არ გენდობოდათ, როგორც მერაბიშვილის კადრს?

- ვერ გეტყვით. აქვე ერთი რამ მინდა, გითხრათ: ჯამში 7 თუ 8 მინისტრთან მომიწია მუშაობა, მაგრამ ვერც ერთი ვერ იტყვის ჩემზე, „ჩემი კაცი იყოვო“. ეს შეურაცხყოფაა ჩემთვის.

 -  ბატონო გია, საუბარი იმაზეც იყო, რომ სპეცოპერაციას გადარჩენილები თქვენ გადააცილეთ საზღვარზე. შეიძლება, პირადად თქვენ არ იყავით, ზოგადად ქართველი სამართალდამცველები იგულისხმებოდნენ. . .

- სისულელეა! თუ ოპერაცია ჩაატარე, ხალხი დაიხოცა, ამის შემდეგ ამ ჯგუფის წევრები გენდობოდნენ შენ, მანქანაში რომ ჩაგესვა და სადმე წაგეყვანა? სად არის აქ ლოგიკა?! სპეცრაზმი გადარჩენილებს სამი დღე კიდევ ეძებდა ტყეში.

 - გარკვეული ეჭვები გააჩინა იმანაც, რომ გავრცელებუილი ინფორმაციით, ქართველ დაღუპულ სპეცრაზმელებს ტყვია ზურგის არეში აქვთ მოხვედრილი.

- როგორ გითხრათ, ღონისძიება ჩატარდა ტყეში, თუნდაც იყოს შენობაში, ოპერაციის დროს, ღმერთმა დაიფაროს ყველა, მაგრამ ტყვია შეიძლება, უკნიდან მოგხვდეს ან წინიდან. ვგულისხმობ მტრის ტყვიას. ქართველებმა იბრძოლეს, თავი გაწირეს და როგორ შეიძლება, მსგავსი რამეები დააბრალო ვიღაცას?! ექსპერტიზის შედეგები კი ჩემთვის უცნობია.

- იყო საუბარი იმაზეც, რომ მიცვალებულების გადასვენების შემდეგ ექსპერტიზის ბიუროში ექსპერტებზე ზეწოლა ხორციელდებოდა, ყველა ფოტო ამოიღესო და ა.შ.

- ვერაფერს გეტყვით, რადგან კიდევ ვიმეორებ, არანაირი შეხება არ მქონია გამოძიების მიმდინარეობასთან. ჩემს საკურატოროში მყოფი დანაყოფი ამ საქმეს არ იძიებდა, შესაბამისად, ვერც დავადასტურებ და ვერც უარვყოფ. უბრალოდ შეიძლება, კითხვა დავსვა, რატომ შეიძლებოდა, ზეწოლა ყოფილიყო, რაში სჭირდებოდათ? ფოტოები ყველგან იყო.

- ალბათ, ინფორმაცია რომ არ გასულიყო.

- არ ვიცი. ვერაფერს გეტყვით.

- შეიარაღბული ჯგუფიდან რუსული მხარის მიერ ინფორმაციის მიწოდების თაობაზე ეჭვები საიდან გაჩნდა?

- ეს ინფორმაცია თავად ჩეჩნებისგან წამოვიდა. მოკვლევა თავადაც ხომ ჩაატარეს. ვინ მოახდინა ამის პროვოცირება, ვინ იყო ინიციატორი? – თავადვე თქვეს, რომ აბუჰამზა და რაბანი რუსეთის სპეცსამსახურებთან თანამშრომლობდნენ. რაბანი მოკლე ტექსტურ შეტყობინებებსაც აგზავნიდა დაღესტანში, „აი, ახლა გადმოვდივართო“, თუმცა დაზუსტებით ვერ ვიტყვი, რადგან ეს ჩემი გადამოწმებული არ არის. ამ შემთხვევაში მე ვსაუბრობ ჩეჩნების მიერ მოპოვებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით. რაბანის ბიძა მუშაობდა რუსულ „ეფ–ეს–ბე“–ში და მას უგზავნიდა მესიჯებს – „ჯგუფი შეგროვდა და გადმოსვლას ვაპირებთო“.

- არ ვიცი, გაგიგიათ თუ არა, მაგრამ ციხის სკანდალურ კადრებს მიაწერენ მერაბიშვილს და საუბრობენ იმაზეც, რომ რაც ვერ შეძლო მან ლოპოტას სპეცოპერაციით, შემდეგ შეძლო ციხის კადრებით. რატომ მოხდა ყველაფერი ეს მაინცდამაინც წინასაარჩევნო პერიოდში? სწორედ ამან გააჩინა გარკვეული ეჭვები. . .

– ეს დამთხვევაა. ვისაც გადასვლა უნდოდა, მაგრამ იცოდა, რომ სახელმწიფოსგან გადასვლის უფლებაზე ყოველთვის უარს იღებდა და მიიღებდა კიდეც, ისარგებლა იმით, რომ წინასაარჩევნო პერიოდი იყო. ზოგმა შეიძლება, ჩათვალა, რომ შეიძლება, ხელისუფლება შეიცვალოსო. მაშინ ყველა იძახდა, ივანიშვილი პრორუსიაო, ამათ შიშები ჰქონდათ, ვერც იქეთ წავალთ და ვერც აქეთო. გარდა ამისა, ამ დროს, სამინისტროში საკადრო ცვლილებები მიმდინარეობდა, ამით კი ისარგებლეს მათ, ვინც თანამშრომლობდა რუსეთთან. კადრები ხშირად იცვლებოდნენ. ხან ერთი დაინიშნებოდა, მერე მოიხსნებოდა. ამას იმიტომ კი არ ვამბობ, რომ ვინმეს ვადანაშაულებ რამეში. ეს ყოველთვის ასე ხდება. პირველი პირი რომ იცვლება, შემდეგ ცვლილებები მიდის. ამ ყევალფრის შედეგი იყო ის, რომ შეიარაღებული ჯგუფის შეგროვების თაობაზე ინფორმაცია ჩვენთვის არ გახდა ცნობილი. ეს ჯგუფი მაქსიმალური კონსპირაციით შეგროვდა, რადგან ოცოდნენ, რომ სახელმწიფოსგან თანხმობა არ ექნებოდათ რუსეთის ტერიტორიაზე გადასვლასთან დაკავშირებით. ჩათვალეს, რომ წინასაარჩევნო პერიოდია, ამათ ჩვენთვის ნაკლებად სცხელათ და ვისარგებლებთო. ფაქტი უბრალოდ დაემთხვა ამ არჩევნებს. პირებმა, რომლებიც რუსეთის სპეცსამსახურებთან თანამშრომლობდნენ, შექმნილი სიტუაცია გამოიყენეს, გამოიყენეს ჯგუფის დანარჩენი წევრების დაჟინებული სურვილიც რუსეთის ტერიტორიაზე გადასვლის თაობაზე და შეცდომაში შეიყვანეს ისინი. დადასტურებულია, რომ ამ ყველაფრის ინიციატორები და ორგანიზატორები რუსული სპეცსამსახურები იყვნენ. რუსეთს უნდოდა, ეს ჯგუფი მისულიყო საზღვართან. ეს არ დასრულდებოდა იმით, რომ საქართველოში რაღაც ჯგუფია და მორჩა, აუცილებლად მოხდებოდა შეტაკება. ჯგუფს საზღვარზე გადასვლის არანაირი შანსი არ ჰქონდა, რადგან რუსული სამხედრო ძალები მობილიზებულები იყვნენ. მათ ერთადერთი გზა რჩებოდათ, უნდა შემობრუნებულიყვნენ ისევ ჩვენს ტერიტორიაზე: წინ ვერ მიდიხარ, გესვრიან, გკლავენ და სად უნდა წახვიდე? – ბუნებრივია, იქ, საითაც გასაქცევი გაქვს. რუსეთს კი აქვს კანონი, თუ დააფიქსირა ტერორისტული თუ დივერსიული ჯგუფი, შეუძლია, შევიდეს სხვა სახელმწიფოს ტერიტორიაზე და ჩაატაროს ანტიტერორისტული ღონისძიება. და ეს ფაქტი გახდებოდა ერთ–ერთი მიზეზი, რომ რუსეთი ჩვენს ტერიტორიაზე შემოსოლიყო. შემდეგ როგორ განვითარდებოდა მოვლენები, რთული წარმოსადგენი არ არის. კიდევ ვიმეორებ და ეს დადასტურებულია, რომ ამ ყველაფრის ინიციატორი და ორგანიზატორი რუსული სპეცსამსახურები იყვნენ, რაც შემოგზავნილი  და აქ მყოფი აგენტურის მეშვეობით განახორციელეს.

- ანუ, ეს ერთგვარი “სადაზღვევო” გეგმა იყო რუსეთისა წინასაარჩევნოდ?

- ეს ჯგუფი რუსეთის საზღვრამდე რომ მისულიყო, დაიწყებოდა საბრძოლო მოქმედებები, ამ პირობებში კი ვის ეცხელებოდა არჩევნებისთვის?! შემდეგ რა სცენარი იყო და როგორ განვითარდებოდა მოვლენები, მკითხაობას და ჭორაობას ვერ დავიწყებ, მაგრამ ლაფანყურის მოვლენები რომ წინა ხელისუფლების ინტერესებში ყოფილიყო, რამდენიმე დღეში კი არ დასრულდებოდა პროცესები!.. რეალურად, ყველაფერი გაკეთდა იმისათვის, რომ პირველ რიგში, მშვიდობიანად, შემდეგ კი რაც შეიძლება, მალე დასრულებულიყო ყველაფერი.

ჯგუფის შეიარაღებაზე მახვილდება ყურადღება . . .

 - გამოძიების დეტალები ჩემთვის უცნობია.  მე რაც ვიცი, არის ერთი სნაიპერის შაშხანა, რომელიც საზღვარგარეთიდან არის შემოტანილი, თუ არ ვცდები, თურქეთიდან. გამოძიებამ ისიც კი იცის, რომელ მაღაზიაშია ნაყიდი. ამაში ჩვენი არანაირი წვლილი არ არის. მეორე შაშხანა 1998 წელს აქვს გაყიდული ერთ–ერთ ქართველ სასულიერო პირს, სადღაც პავლოვზე ცხოვრობს. გამოძიებამ დაკითხა და მან დაუდასტურა კიდეც, რომ ჩეჩენს მიჰყიდა. 2008 წელს, ომის შემდეგ დიდი რაოდენობით იარაღის გაბნევა მოხდა ქვეყნის მასშტაბით. გარდა ამისა, 1997 წლიდან პანკისში იარაღი იყო, ალბათ, სრულად ამოღება ვერ მოხერხდა, ნაწილი ალბათ, დაღესტნიდან გადმოიტანეს...

- თავად შეიარაღებული ჯგუფის წევრებმა როგორ მოიყარეს აქ თავი?

- ზოგი ევროპიდან ჩამოვიდა თბილისის საერთაშორისო აეროპოტში,ზოგი - სარფიდან, სამი აქ იყო - პანკისში, ყველანი ლეგალურად იმყოფებოდნენ საქართველოს ტერიტორიაზე. მხოლოდ ორი – რაბანი და კიდევ ერთი, გვარი არ მახსოვს, დაღესტნიდან შემოვიდნენ არალეგალურად.

 - ამ კონტექსტში ძალოვანების არაეფექტურ მუაობაზეც გამოითქვა პრეტენზიები, კერძოდ გაბნეული იარაღისა და საზღვრების დაუცველობის გამო.

– ჩვენი ძალოვანი უწყება ძალიან გამართულად მუშაობდა და ეს ყველამ იცის. საზღვრებს ვერ ჩაკეტავ და ისე ვერ დაიცავ. ეს ხალხი პროფესიონალები არიან, საზღვარზე გადადიან და გადმოდიან. ახლა ხომ აღარ არის მერაბიშვილი, როგორ გადმოვიდა საზღვარზე ლაკაევი, შემდეგ ბათუმში რომ დაიჭირეს?! ის შემოვიდა აფხაზეთის ტერიტორიიდან, ხომ? მთებიდან ვიღაცის გადმოსვლის გაკონტროლება ყოველთვის არ არის შესაძლებელი. მით უმეტეს, რომ საუბარია მხოლოდ ორ კაცზე. ორი კაცი ნისლში, ღამის საათებში უპრობლემოდ გადავა. ზეპირად იციან, სად რამდენი საგუშაგოა, როდის იცვლება “სმენა”. კონტროლი კიდევ უფრო რთულდება, როდესაც ტყე იფოთლება.

- ჩეჩნების ერთ-ერთი პრეტენზია ლიკვიდირებულთა დაკრძალვას, კერძოდ, მათი ადათის დარღვევას ეხებოდა. იცით, რომ ისინი დაღუპულს იმავე დღეს, მზის ჩასვლამდე კრძალავენ და პრეზიდენტი სააკაშვილი შეჰპირდათ კიდეც, რომ გარდაცვლილებს მათი ადათ-წესის დაცვით დაკრძალავდნენ, მაგრამ . . .

- რაც შეეხება დაკრძალვას, ერთია, რომ ოჯახის წევრებმა ამოიცნეს გვამები, მაგრამ გარდა ამისა, აუცილებელია ექსპერტიზა. შენც ხომ უნდა დაადასტურო, რომ ნამდვილად ისინი არიან?! ჩვენ არ დაგვირღვევია მათი ტრადიცია. თავად ბაჩომ თქვა და ქვემო ქართლიდან მოლაც ჩამოვიყვანეთ, ვიყიდეთ სუფთა ზეწრები, გარდაცვლილებს ავუგეთ წესი იმ ღამესვე, როცა ჩამოვიყვანეთ, გავახვიეთ ზეწრებში და პროზექტურაში ასე ესვენენ. პანკისიდან ჩამოვიდნენ მარგოშვილის მამა, ბაღაკაშვილის ბიძა და კიდევ რამდენიმე კაცი. გვითხრეს, რომ გასაგებია, წესი აუგეთ, გმადლობთ, მაგრამ იქნებ გაგვატანოთ მიცვალებულებიო. ვიცით, რა როგორ იყო, უბრალოდ მიცვალებულებს გადავასვენებთ, მეტი არაფერი გვინდაო. ავუხსენით, რომ არის კანონი, რომელიც ამ ქვეყანაში მოქმედებს და მის თანახმად, გარკვეული პროცედურები უნდა ჩატარდეს, შეიძლება, შემდეგ კითხვები იყოს და პრობლემები გაჩნდესო. ადამიანურად გვთხოვდნენ და მე ბაჩოს აღვუწერე სიტუაცია, რომ პანკისის მოსახლეობა ითხოვდა მიცვალებულებს. რადგან ტრადიციებია და ეს ხალხი შეურაცხყოფილად გრძნობდა თავს, მიცვალებულების გატანების გადაწყვეტულება იქნა მიღებული. ვუშოვე მანქანა, გავატანეთ მიცვალებულები. მარგოშვილმა მაშინ პირადად მითხრა, კიდევ კარგი, ჩემი შვილი აქ მოკვდა, თორემ ამას ისე ჰქონდა ჭკუა შეტრიალებული, რომ ან სირიაში დაიღუპებოდა, ან სხვაგანო. ისე ცხოვრობდა ასლან მარგოშვილი თბილისში, რომ ოჯახს ეგონა, ეგვიპტეში იყო, – არც იცოდნენ, საქართველოში რომ იყო.

- თქვენთან არანაირი სახის თანამშრომლობა არ ჰქონია მარგოშვილს?

- არა. იარაღზე რომ იყო საუბარი, შემიძლია, განვმარტო, რომ საქართველოს ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია, მაღაზიაში იყიდოს იარაღი და შს სამინისტროში გაიფორმოს. ამაში განსაკუთრებული არაფერია.

- სხვათა შორის, გარდაცვლილი ბიჭების მშობლები ამბობდნენ, რომ გლოვის უფლება არ მისცეს. იგივე თქვა ერთ–ერთი გარდაცვლილი ქართველი სპეცრაზმელის დედამაც. ჩემთან მოვიდნენ და მითხრეს, ხმა არ ამოიღოო.

- რაც არ ვიცი, იმაზე ვერაფერს ვიტყვი, მაგრამ შემიძლია, ერთი რამ აღვნიშნო: ერთი თვე ვიყავი სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის თავმჯდომარე და არც ერი პატიმარი, არც მისი მშობელი არ აღიარებს, რომ დამნაშავეა, მაშინაც კი, როცა ადამიანია მოკლული, - ამბობენ, უბრალოდ შემომაკვდაო. ახლობლები ყოველთვის ცდილობენ, დადებით კონტექსტში წარმოაჩინონ ის, რაც მოხდა. როგორ შეიძლება, გაამართლო ის 17 კაცი, ვინც ხეობაში იყო, იარაღი აიღო, მძევლები აიყვანა, სახელმწიფოს შეთავაზებაზე, იარაღი დაეყარათ და მშვიდობიანად გაგვეგრძელებინა საუბარი, უარი თქვეს და სახელმწიფოს წინააღმდეგ ცეცხლი გახსნეს?! ვიღაც–ვიღაცეები კი გამოდიან და მათ ამართლებენ!

- დანარჩენ მიცვალებულებსაც ხომ ითხოვდნენ პანკისელები? როგორც ვიცი, ისინი აეროპორტთან, უპატრონოთა სასაფლაოზე დაკრძალეს და არჩევნების შემდეგ  ჩუმად გადაასვენეს პანკისელებმა. . .

- კი იხოვდნენ, მშობლებს გავატანეთ და ვუთხარი კიდეც, თუ მოაკითხავენ დანარჩენებს მშობლები, არც მათ შეექმნებოდათ პრობლემა.

- პირად საუბრებში პანკისელები ხშირად ჩივიან, ქვეყნიდან გასვლა–დაბრუნებისას განსაკუთრებული ყურადღების ქვეშ ვართო. ასეთ ვითარებაში როგორ მოხდა იმ შეიარაღებული ჯგუფის წევრთა ჯერ ქვეყანაში შემოსვლა და შემდეგ შეკრება ისე, რომ თქვენ ინფორმაცია არ გქონდათ?

- არის კატეგორია, რომლებზეც ინფორმაცია არსებობს და ამოწმებ, მნიშვნელობა არ აქვს, ვინ არის. მე რომ ბაქოში წავედი, არც ბრალი მქონდა წაყენებული და არც გაფრთხილებული ვიყავი. უბრალოდ მინისტრის ყოფილი მოადგილე გახლდით, 55 წუთი გასვლისას გამაჩერეს, 50 წუთი – შემოსვლისას. დღესაც სრულიად უკანონოდ მაჩერებენ საზღვარზე რაღაც პერიოდიაინტერესებთ, სად მივდივარ და როდის ჩამოვდივარ. ამიტომ ვამბობ, რომ თუ პირის მიმართ ინტერესია, მნიშვნელობა არ აქვს, ჩეჩენია თუ ქართველი, გააჩერებ კიდეც და თუ დასაჭერია, დაიჭერ. ამ ბიჭებისთვის კი ყურადღება არ მიგვიქცევია, რადგან საქართველოში ეჭვმიტანილები არასდროს ყოფილან, აქ არასდროს გაუფუჭებიათ რამე. არ ყოფილა ინფორმაცია, რომ მათგან შესაძლოა, რაიმე ყოფილიყო მოსალოდნელი. რომ ყოფილიყო, ყურადღების ცენტრშიც იქნებოდნენ და შეიარაღების თაობაზე ინფორმაციაც არ გაგვეპარებოდა. მხოლოდ სპეცოპერაციიდან ორი დღის შემდეგ ჩამოგვივიდა დაღესტნიდან ინფორმაცია, რომ ჯგუფი აპირებს გადმოსვლას და რაღაც პროვოკაცია მზადდებაო. სამწუხაროდ,  ამ ინფორმაციამ დააგვიანა.

- ანუ, თვლით, რომ ეს ოპერაცია წინასწარ იყო დაგეგმილი. . .

- ალბათ, წინასწარ იყო დაგეგმილი და შეთანხმებული რუსეთის მხარესთან, აბა საიდან იცოდნენ დაღესტანში?!

- და ვინ შეკრიბა ეს ჯგუფი?

– იქნებოდა, რა თქმა უნდა, მოთავე, მაგრამ ეს მე არ ვიცი.

ამ კონტექსტში ახსენებდნენ რუსლან პაპასკირს. . .

- პაპასკირი არაფერ შუაშია.

შემდეგ ჩატაევზეც იყო საუბარი.

– ეგ არ ვიცი. თუ კითხვები იყო, რატომ გაუშვეს?!

მისი დაკავება მხოლოდ იმ მიზეზით მოხდა, რომ ჯგუფთან დარჩა?

– ბუნებრივია. ის უკვე იმ შეიარაღებული ჯგუფის წევრი გახდა, რომელმაც წინააღმდეგობა გაწია. არავინ იცის, ვისი ტყვიით დაიღუპნენ ჩვენი სპეცრაზმელები. უნდა დაეკავებინათ, აბა რა უნდა ექნათ?!. ვლოცულობდი, რომ ცოცხალი გადარჩენილიყო, რადგან ის მაინც იტყოდა სიმართლეს.

- პატიმრობიდან რომ გათავისუფლდა, თქვა, მოსალაპარაკებლად დრო არ გვქონდა საკმარისი და მოულოდნელად გახსნეს ცეცხლიო.

- ჩატაევის სიტყვებია – „ამათთან მოლაპარაკებას აზრი არ აქვს. რაც თავში უდევთ, აღარ ამოიღებენ. მეც, გამომდინარე იქედან, რომ მუსლიმანი ვარ,აქედან ვერ გამოვალ, ვრჩები ამ ჯგუფთან, თქვენ თქვენი საქმე გაქვთ, ჩვენ - ჩვენიო“. იქ იყო ზელიმხანი და სხვებიც. რა გვექნა ეხლა, ორკვირიანი ვადა მიგვეცა?!

- თქვენ კატეგორიულად უარყოფთ ამ ჯგუფთან პაპასკირის კავშირს, მაგრამ მეორე საკითხია, რომ ჩვენს ტერიტორიაზე იწვრთნებოდნენ „ბოევიკები“. ამასაც უკავშირებენ მის სახელს. რატომ ამოტივტივდა ეს გვარი ამ საქმესთან მიმართებაში?

- ერთადერთი, ვინც პაპასკირზე ლაპარაკობს, არის არეშიძე და ამაზე საუბრობს უკვე დაახლოებით 10 წელია. საქართველოში ცხოვრობს. თავადაც, მისი მეუღლეც და შვილებიც საქართველოს მოქალაქეები არიან, არის ერთ–ერთი აქტიური და საქართველოზე შეყვარებული ჩეჩენი, რომელსაც თავად ჩეჩნებიც პატივს სცემენ.

იყო ასეთი ინფორმაციაც, რომ პაპასკირი ქართველ ძალოვანებთან თანამშრომლობდა და უნდოდათ, რომ ის ჩეჩნების წარმომადგენელი ყოფილიყო საქართველოში, რაღაც პერიოდით დანიშნეს კიდეც, მაგრამ შემდეგ იყო“გაურკვევლობა“.

- მაგათ ერთმანეთში რა აქვთ, ვერც მტყუანს გაარკვევ და ვერც მართალს. მე ნათქვამი მქონდა, ერთმანეთში რაც გაქვთ გასარკვევი, ქვეყნის ფარგლებს გარეთ, თუ გინდათ, საზღვრიდან 5 მერტში გაარკვიეთ, გინდა, დახოცეთ ერთმანეთი, ჩემს ტერიტორიაზე კი საქმეებს ვერ გაარჩევთ–მეთქი. ეს შეგნებული ჰქონდათ და ჩვენს ტერიტორიაზე არაფერს სჩადიოდნენ. რუსეთის სპეცსამსახრებმა ბევრჯერ სცადეს მისი ლიკვიდაცია, მის სახლთანაც მოხდა აფეთქება. თავად ჩემს მოსაკლავად რუსებმა ორჯერ გამოაგზავნეს მკვლელი. ამ სიაში მე, რუსლან პაპასკირი და ზელიმხან ხანგოშვილი ვიყავით. შემდეგ ჩვენ ჩავატარეთ ღონისძიება (რომ იძახიან, ყველაფერს აპიარებდნენო, ეს ამბავი არ გაგვიხმაურებია, უბრალოდ დიპლომატებს მივაწოდეთ ინფორმაცია) რუსეთის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე, ოსეთში ჩავწერეთეფ-ეს-ბე”- თანამშრომლები ვიდეოზე, ვიდეოზეა როგორ მისცე, დავალება, მაყუჩიანი იარაღი, როგორ ურიცხავდნენ ე.წ. „კილერს“ თანხას ბანკებში და როგორ აძლევდნენ ხელზე ცხინვალის ტერიტორიაზე. ორჯერ თუ სამჯერ მოხდა ასეთი რამ.  ყოველივე ზემოთთქმულიდან გამომდინარე, მინდა, ყურადღება გავამახვილო ერთ მნიშვნელოვან საკითხზე. კერძოდ, ის განცხადებები, რომლებიც შეგნებულად კეთდებოდა, წინასაარჩევნო პერიოდიდან დაწყებული დღემდე, პირველ რიგში, სახალხო დამცველისა (რაც ყველაზე მეტად აღმაშფოთებელია), შემდეგ ჟურნალისტების, სახელმწიფო მოხელეების მხრიდან, ემსახურება საკუთარ პიარს და საზოგადოების შეცდომაში შეყვანას, ერთადერთი მოტივით - დაადანაშაულონ წინა ხელისუფლება. ამბრძოლაშიკი ყურადღების მიღმა დარჩათ სახელმწიფო ინტერესები, რომელიც ყველაზე მეტად დაზარალდა. აქ საუბარი არ არის კონკრეტულ პირებზე – ჩემზე თუ სხვაზე, საუბარია ქვეყანაზე. პირადი და პოლიტიკური შუღლის გამო მათ მიერ შეგნებულად, თუ შეუგნებლად გაკეთებულ ანტისახელმწოფოებრივ განცხადებებს ქვეყნის მტრები გამოიყენებენ წლების განმავლობაში. მათ უპასუხისმგებლობაზე ქვეყანას მოუწევს პასუხისგება. არაერთხელ გაიჟღერა ინფორმაციამ შურისძიების მიზნით ჩემი შესაძლო ლიკვიდაციის თაობაზე, დღეს რომ რამე მომივიდეს, თუნდაც შუქნიშანთან ავტომანქანა შემეჯახოს, ჩეჩნებს მიაწერენ – აი, ხომ ვიძახდით, მოკვლას უპირებენო. კიდევ ვიმეორებ, ეს ძალიან გაუაზრებელი და ანტისახელმწიფოებრივი განცხადებებია. 

პაპასკირს ჩეჩენი ბიზნესმენების გატაცებასაც უკავშირებენ...

– უბრალოდ მიაწერენ. თავად მათ შორისაც არის დაპირისპირება. პაპასკირს იმდენი აქვს საქართველოსვის გაკეთებული, ბევრი ქართველი ვერ დაიკვეხნის. თუ ვინმეს აქვს შენთან კონტაქტი, მაინცდამაინც აგენტი უნდა იყოს?! არც ზელიმხან ხანგოშვილია ჩემი აგენტი და არც რუსლან პაპასკირი. მქონდა და დღემდე მაქვს მეგობრული ურთიერთობა. ჩვენთვის მნიშვნელოვანი იყო, ინფორმაცია გვქონოდა და სიტუაცია გვეკონტროლებინა. ჩვენ ამ ავტორიტეტებს ვეყრდნობოდით, მაგრამ ჯგუფმა კონსპირაციულად იმოქმედა, ამათ რომ გაეგოთ, მსგავს ფაქტს თავადაც არ დაუშვებდნენ, რადგან ყველა ჩვენგანის ინტერესში შედიოდა სტაბილურობა.

- ახალგაზრდების აქ ჩამოყვანისა და საომრად მზადების ბრალდების კონტექსტში პაპასკირთან ერთად კიდევ რამდენიმე სახელმა გაიჟღერა. საუბარია „ბეიალიზე“, „გუსლიკაზე“ და „დუშმანზე“. . .

- ესენი დიდი ხანია, საქართველოში ცხოვრობენ, არიან საქართველოს მოქალაქეები. წვრთნიდნენ ჩვენს მეომრებს, სპეცრაზმს, კონტრაქტები ჰქონდათ გაფორმებული შს სამინისტროსთან 2010 წელს და ჩვეულებრივ იღებდნენ ხელფასს. ძველი მეომრები არიან და ჩვენს მეომრებს უზიარებდნენ საკუთარ გამოცდილებას.

- ჩეჩნების საომარი გამოცდილება და თვისებები მართლაც საყოველთაოდ არის ცნობილი და მხოლოდ მისასალმებელია, თუ ხელისუფლება, სათანადოდ აფასებდა ამას, მაგრამ გაისმის ბრალდებები თქვენს (ზოგადად შსს-ძველი ხელმძღვანელობის) მიერ ქვეყანაში ვაჰაბიზმის წახალისებაზე, რომელმაც უკვე საშიში მასშტაბები შეიძინა. პანკისის ხეობა ხომ თქვენი კურაციის სფეროს წარმოადგენდა?

 - პანკისში ვაჰაბიტები იყვნენ და იქნებიან. ამას სახელმწიფო ვერაფერს უზამს და არც არანაირი ხელშეწყობა ჰქონია სახელმწიფოს მხრიდან. ძველი უხუცესები და ძველი ტრადიციების მიმდევრებიც პრეტენზიებს გამოთქვამდნენ, რომ ვაჰაბიტები გამრავლდნენ. ერთი ოჯახიდან შეიძლება, ორი ძმა იყოს ვაჰაბიტი, დანარჩენი - არა. თავად უნდა მიხედონ თავიანთ ტრადიციებს. მე როგორ უნდა ჩავერიო ?! ერთადერთი ბერკეტი, რომელიც სახელმწიფოს ჰქონდა და იყენებდა კიდეც, იყო ის, რომ დაფინანსება სახელმწიფოსგან არ მიდიოდა და მაქსიმალურად შეზღუდულები იყვნენ იმ საკითხებში, რომელიც შემდეგ შეიძლება, ცუდად შემოტრიალებულიყო. ლოცვას და მეჩეთში შესვლას კი ვერ აუკრძალავ. მათთან უნდა გქონდეს სუფთა ურთიერთობა, რასაც დაანახებ, იმითვე გპასუხობენ. როგორც ჩვენ ვუფრთხილდებოდით მათთან ურთიერთობას, ანალოგიური დამოკიდებულება ჰქონდათ მათაც საპასუხოდ. მაგალითისთვის შემიძლია, გავიხსენო თუნდაც 2000-01 წელი, როდესაც პანკისში მყოფმა მებრძოლებმა გელაევის მეთაურობით (ეს ყველასთვის ცნობილია და არაფერია დასამალი) მშვიდობიანად და ორგანიზებულად დატოვეს საქართველოს ტერიტორია. ისინი დაემორჩილნენ სახელმწიფოს არაძალისმიერ მოთხოვნას აღნიშნულის თაობაზე და მადლობაც გადაიხადეს ლტოლვილების შეფარებისთვის. ამის მოვლენების უშუალო მოწმე და მონაწილე თავად გახლდით. ხოლო თუ ერთხელ მაინც შეხვედი რაიმე სახის გარიგებაში, ჩათვალე, რომ დაღუპული ხარ. მახსოვს, 1997-98-99 წლებში, როდესაც პანკისის ხეობა სავსე იყო სხვადასხვა წარმოშობის მეომრებით, მათთან ისეთი ჩინოვნიკები იყვნენ გარიგებებში შესული, რომ ყვებოდნენ ჩეჩნები, გული მისკდებოდა და მრცხვენოდა. ბოლო წლებში ჩვენ მათთან ასეთი ურთიერთობა გვქონდა: არ მომატყუო, არ მოგატყუებ.

ყველამ, მათ შორის ჩეჩნებმაც კარგად იციან, რა მოხდა ლაფანყურში. ისინი შეწუხებულები არიან იმის გამო, რაც მოხდა, რომ საქართველოს ამდენი უხერხულობა შეექმნა და რომ არ ჩავთვალოთ მათ ვებ-გვერდებზე გამოქვეყნებული ინფორმაციები, პირად საუბრებშიც არაერთხელ აღუნიშნავთ თავიანთი მწუხარება შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე და უთქვათ, რომ რაც მოხდა, იყო გაუგებრობა, მსხერპლი ორივე მხარეს ჰქონდა, თუმცა ეს ერებს შორის შუღლში არ უნდა გადაიზარდოს. ეს მათ გაიგეს, რაც, სამწუხაროდ, არ ესმით და ხშირ შემთხვევაში შეგნებულადაც თვითპიარით დაკავებულ ვაი–ქართველებს!. ვიცი, რომ ამ ინტერვიუს ბევრი კომენტარი და უარყოფითი შეფასება მოყვება ე.წ. “ექსპერტების” თუ სახელმწიფო მოხელეების მხრიდან. მე არ ვსაუბრობ თავის მართლების მიზნით და არც მათ დონეზე დავალ, რომ განცხადებებს ვეხმიანო. სიმართლე ერთია და რაც არ უნდა მალო, არ დაიმალება. თავს ვიკავებდი გამოძიების ინტერესებიდან და უპირველესად თემის სენსიტიურობიდან გამომდინარე, რადგან საქმე ხალხებს შორის ურთიერთობას ეხება და ერთმა გაუაზრებელმა განცხადებამ წლების განმავლობაში ნაშენები ურთიერთობა შეიძლება, დაანგრიოს. მე კიდევ ერთხელ გამოვხატავ ჩემს ღრმა პატივისცემას ჩრდილოეთ კავკასიის მკვიდრთა მიმართ და ვაი–ქართველებს მინდა, იმედი გავუცრუო – ჩვენს შორის არასდროს იქნება მტრობა და არ შეიძლება, პირად ბოღმას და შურისძიებას შევწიროთ ჩვენი ქვეყანა.

დიანა მუსელიანი

ახალი ამბების სააგენტო „Frontnews”