რამაზ საყვარელიძე - რა თქმა უნდა, ეს არის გარე დაკვეთა, რომლის შესრულებასაც ოპოზიციის ეს ნაწილი ცდილობს

Front News-თან ინტერვიუში პოლიტოლოგი რამაზ საყვარელიძე აფასებს ქვეყანაში არსებულ პოლიტიკურ დინამიკას, დიალოგის შესაძლებლობასა და დასავლელი პარტნიორების როლს მიმდინარე პროცესებში. ანალიტიკოსი მიიჩნევს, რომ "ლელოს" მხრიდან დიალოგის მოთხოვნა არა რეალური გამოსავლის ძიება, არამედ ხელისუფლების სისუსტის წარმოჩენის მცდელობაა. საყვარელიძე ყურადღებას ამახვილებს ე.წ. "მოსკოვის მექანიზმსა“ და ევროპულ სტრუქტურებში არსებულ განწყობებზე, სადაც, მისი თქმით, საქართველოში ქაოსის შენარჩუნება გარკვეული ჯგუფების ინტერესებში შედის, თუმცა რადიკალური სანქციებისგან თავშეკავება ქართველი ამომრჩევლის განწყობების გათვალისწინებით ხდება.

- ბოლო დროს ხშირად მიდის საუბარი იმაზე, რომ დიალოგი უნდა დაიწყოს. ამისთვის ხელისუფლებამ უნდა გადადგას ნაბიჯი და აქციების დროს დაკავებული ახალგაზრდები უნდა გაათავისუფლოს. ხელისუფლებას კი საკუთარი პირობები აქვს და ოპოზიციის მხრიდან მათი ლეგიტიმაციის აღიარებას ითხოვს. როგორ ფიქრობთ, ვინ უნდა გადადგას დიალოგისთვის პირველი ნაბიჯები და იქნება თუ არა შეწყალება კრიზისის დასასრულის დასაწყისი?

- დავიწყოთ იმით, რომ ამ ადამიანების შეწყალება, ჯერ ერთი, პრეზიდენტის და შემდეგ პარლამენტის მიერ ამნისტიის გამოცემის შედეგად შესაძლოა, მოხდეს. მე, მაგალითად, მეჩვენება, რომ საკითხი ასე დგას: პრეზიდენტმა და „ოცნების“ გუნდმა რომ შეიწყალონ ეს ახალგაზრდები, ხომ არ მოხდება ისე, რომ მერე ოპოზიცია დაუწყებს ხელისუფლებას იმის ძახილს, რომ ამით მმართველმა გუნდმა მათი პოლიტპატიმრობა აღიარა? ოპოზიცია მერე წამოაძახებს, რომ ეს ადამიანები ე.წ. პოლიტპატიმრები იყვნენ. ამიტომ ხელისუფლებამ რატომ უნდა მიიღოს ეს გადაწყვეტილება? ან კეთილი ნება უნდა არსებობდეს ხელისუფლების მხრიდან, ან კიდევ მაშინ ხელისუფლება უნდა აიძულონ, რომ ეს ნაბიჯი გადადგან. ისეთია ოპოზიციის რიტორიკა, რომ კეთილი ნება ვერ იქნება. გარდა რიტორიკისა, ოპოზიცია დასმენის რეჟიმში მოქმედებს. დადიან და ჩვენს პარტნიორებს ეხვეწებიან, რომ იქნება ხელისუფლებას როგორმე სანქციები დაუწესოთო.

თავად ვერ ახერხებენ ხელისუფლების წინააღმდეგ პოლიტიკურ მეტოქეობას. ვერ ახერხებენ ხალხის მიმხრობას, ამიტომაც უნდათ, რომ მათი გასაკეთებელი დასავლეთმა გააკეთოს. ანუ, ამ ხელისუფლებაზე ზეწოლის შედეგად იქნება და როგორმე სახელისუფლებო ძალაუფლება ხელში ჩაიგდონ. დასავლეთში ზოგიერთი პოლიტიკური ძალა ნამდვილად, სხვადასხვა მიზეზის გამო, დაინტერესებულია საქართველოში ხელისუფლების ცვლილებით – იქნება როგორმე აქ ხელისუფლება შეცვალონ. თუმცა, როცა ოპოზიციის მხრიდან ასეთი გამწარებული ბრძოლა მიდის და აკრძალული მეთოდებით უნდათ ხელისუფლებაში მოსვლა, რატომ უნდა მოუნდეს ხელისუფლებას ასეთ ოპოზიციას ანგარიში გაუწიოს?

- ანუ ფიქრობთ, რომ ამით ქვეყანაში პოლარიზაციის ხარისხი და დაძაბულობა კი არ შემცირდება, პირიქით, ოპოზიცია ამას მის გასაღრმავებლად გამოიყენებს?

- დიახ, რა თქმა უნდა. ოპოზიციის მიზანი არ არის ქვეყანაში დაძაბულობის და პოლარიზაციის განმუხტვა. პირიქით, ხელისუფლება კი არ არის დაძაბული, თავად ოპოზიცია ქმნის, უფრო სწორად, ცდილობს ამ დაძაბულობის ხელოვნურად შექმნას. ოპოზიციურად განწყობილ ადამიანებს, გინდ სოციალურ ქსელში და გინდ ისე, აქვთ დაძაბულობა. ხელისუფლებას არ უჭირს ქვეყნის მართვა. ქვეყანაში არ არის პოლიტიკური კრიზისი. სულაც არ იტყობს „ოცნება“, რომ ოპოზიციის ნაწილი მის ლეგიტიმაციას არ ცნობს. ამიტომაც მე არ ვფიქრობ, რომ ოპოზიციას უნდა პოლარიზაციის დასრულება და ხელისუფლებას – არა. პირიქით არის სიტუაცია და მათ მხოლოდ ამით ხელისუფლების სისუსტის წარმოჩენა სურთ, რეალურ დიალოგზე აქ საუბარი არ არის.

- ანუ თქვენ მიგაჩნიათ, რომ ახლა ხელისუფლებას არაფერში სჭირდება დიალოგი და ეს მხოლოდ ოპოზიციის ნაწილის, მაგალითად „ლელოს“, მოჩვენებითი მცდელობაა, თითქოს დიალოგი სურთ? ეს განცხადება ეუთოს სადამკვირვებლო მისიის მოწოდების გამო ხომ არ იყო გაკეთებული?

- ოპოზიცია და მისი ტელევიზიები, როგორც წესი, ინფორმაციას ასე აქვეყნებენ: „ივანიშვილის პრემიერ-მინისტრი“ ან „პრეზიდენტი“. ეს ხომ ნიშნავს იმას, რომ ისინი არ აღიარებენ ამ თანამდებობის პირებს და მათ ხელისუფლებას? ამიტომ, რატომ უნდა დაუჯდეს დიალოგზე ოპოზიციას ადამიანი, რომელსაც არ აღიარებენ? თუკი რუსეთი არ აღიარებს საქართველოს ტერიტორიებს და საქართველოს ხელისუფლების იურისდიქციას ოკუპირებულ ტერიტორიებზე, როგორც პრემიერმა კობახიძემ თქვა, მასთან ხომ არ სხდებიან დიალოგზე? არ ველაპარაკებით რუსეთს. იგივეა აქაც. შენ როდესაც არ გაღიარებენ ხელისუფლებად, აბა როგორ და რატომ უნდა სურდეს „ოცნებას“ მათთან საუბარი? გაცილებით უფრო უმტკივნეულოდ შეუძლია, ხელისუფლებას ოპოზიციის ნაბიჯები მოითმინოს, ვიდრე ტერიტორიების დაკარგვა. ღამე რუსთაველზე რომ დადის რამდენიმე ათეული კაცი, ამის გამო მმართველი გუნდი ვერავის ვერაფერზე სალაპარაკოდ ვერ დაუჯდება.

- მოსკოვის მექანიზმზე და ეუთოს დასკვნაზე მინდა გკითხოთ. ხელისუფლება ამბობს, რომ ამ დასკვნაში სიტყვა სიტყვით არის გამეორებული ის ნარატივი და ტექსტი, რომელიც საქართველოში ოპოზიციას და მესამე სექტორს აქვს. მათთვის ეს დასკვნა არის პოლიტიკურად ანგაჟირებული და მიკერძოებული. რა გავლენა შესაძლოა, ამ დასკვნამ ხელისუფლებაზე და ქვეყანაში არსებულ პოლიტიკურ სიტუაციაზე მოახდინოს?

- ხშირად ისმის საუბარი იმაზე, რომ ოპოზიციას სამაშველო რგოლს უგდებენ დასავლეთის წრეებიდან. თუმცა დავაკვირდეთ, რომ ეს რგოლი მომავალ არჩევნებში გამარჯვებისთვის არ არის. ისე, რომ მათ გადმოგდებულ რგოლს მიზნად არა აქვს დასახული ის, რომ ოპოზიციამ გაიმარჯვოს და ხელისუფლებას მიუახლოვდეს. ისინი მიზნად ისახავენ მხოლოდ იმას, რომ საქართველოში ქაოსი და არეული მდგომარეობა იყოს. თუმცა, შესაძლოა, ამ არეულობისა და ქაოსის გამო ოპოზიციამ საზოგადოებაში ისედაც დაბალი რეიტინგი და ავტორიტეტი სამუდამოდ დაკარგოს. პოლიტიკოსების ახალ თაობაში საზოგადოებამ ახალი ლიდერებისა და ოპოზიციის ძებნა დაიწყოს – ესეც არ აწუხებთ პარტნიორებს. რეალურად, დასავლეთის ეს ჯგუფები ამ ოპოზიციას, როგორც პოლიტიკურ ჯგუფებს, წირავენ ქუჩაში დარჩენისთვის. ამდენად, ამათ კი უგდებენ სამაშველო რგოლებს, მაგრამ ისინი თავიანთ საქმეს აკეთებენ. მათ სჭირდებათ, რომ თბილისში არეულ-დარეულობა იყოს. ამისთვის საკუთარ ამომრჩეველს რაც შეიძლება დიდი ფული გამოსძალონ. რა ხდება იმ ფულის განაწილების შემდეგ, ეს ჩემი კომპეტენცია არ არის. რამდენად გადის ევროპულ სტრუქტურებში საქართველოს თემა? ამ პედალირებით ისინი გაიძახიან, რომ რუსეთის გავლენა იზრდება. მათ სჭირდებათ, რომ შექმნან ეს ლეგენდა, თეზისი, თუ რაც შეგვიძლია დავარქვათ, რომ აი, ფართოვდება რუსეთი და საქართველო ამის მაგალითია. ეს აწყობს დასავლეთს იმიტომ, რომ შეშინებული ამომრჩეველი ვითომ ოპოზიციის მხარეს გადავიდეს და მათი ყველა პრეტენზია დააფინანსოს. რეალობას კი სრულიად სხვას ვხედავთ. ქართველები ბევრ რამეს მიხვდნენ და ბევრიც გადააფასეს. შესაბამისად, ეს მოსკოვის მექანიზმი, რეზოლუციები და სხვა ყველაფერი მხოლოდ პირობითია. თუ ხალხმა არაფერი გადაწყვიტა, არაფერს მნიშვნელობა არ ექნება.

- ჩვენ ვნახეთ 9 ოპოზიციური პარტიის გაერთიანება. თუმცა ხელისუფლებაც და ოპოზიციის ნაწილიც მათ არ მიიჩნევს სხვადასხვა სუბიექტებად და ამბობენ, რომ ეს არის დაშლილი „ნაციონალური მოძრაობის“ კვლავ გაერთიანების მცდელობა. თქვენ როგორ უყურებთ ამ პროცესს? ვის საჩვენებლად არის ასეთი გაერთიანება საჭირო, როცა არც ერთიანი სიით გამოსვლას აპირებენ, დაპირისპირებამაც უკვე იჩინა თავი და ქართველმა ამომრჩეველმა კარგად იცის, ვინ ვინ იყო...

- რა თქმა უნდა, ეს არის გარე დაკვეთა, რომლის შესრულებასაც ოპოზიციის ეს ნაწილი ცდილობს. მათ უკვეთავენ ქუჩის აქციებს, დესტაბილიზაციას. ეს რომ ამდენი დღე გრძელდება საქართველოში – მცირე, მაგრამ მაინც აქციებს უწოდებენ – ეს ამ დასავლელი პარტნიორებისთვის შესანიშნავი მასალაა, რომ თქვან: საქართველოს რუსეთი ჩაგრავს. ამიტომ, საქართველოში თუ დავამარცხებთ რუსეთს, მაშინ ევროპაში ვეღარ გაიდგამს ფეხსო – როგორც უკრაინაზე ამბობენ: თუკი უკრაინაში გაიმარჯვა რუსეთმა, მაშინ ევროპასაც მიადგებაო. ფაქტია, რომ თავად დასავლეთშიც ევროპის პროპაგანდისტული მანქანა ამ იდეას აქტიურად აწვება. ევროპულ ქვეყნებს მოსახლეობის პანიკა სჭირდებათ და ამ პანიკაში მოსახლეობა კრიტიკული აღარ იქნება ამ პოლიტიკოსების და მათი დაფინანსების მიმართ.

- 17 მარტს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ევროკავშირში საქართველოს საკითხის განხილვა ერთი თვით გადაიდო. როგორ ფიქრობთ, ბოლომდე ვერ ბედავს ევროკავშირი, თუ ვერ წყვეტს საკუთარ ინტერესებს კავკასიაში? რა არის მიზეზი, რის გამოც ისინი მაინც რადიკალური გადაწყვეტილებებისგან იკავებენ თავს, იქნება ეს ვიზალიბერალიზაციის შეჩერება, ფინანსური სანქციები თუ სხვა?

- ლოგიკით რომ დავაკვირდეთ, ბოლო ხანებში მართლაც ხდება ისეთი რამ, რაც გვაფიქრებინებს, რომ შესაძლოა, ნელ-ნელა, მაგრამ ევროპამ უარი თქვას ამ ქაოსის პოლიტიკაზე. ამას "მართულ ქაოსს“ ეძახიან, ხომ? ქაოსით საქართველოს ხელისუფლების ცვლილების მცდელობას. ვხედავთ, რომ პუტინით შეშინების გარდა, არსებობს საშიში სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთშიც. აქვე სამეზობლოში კიდევ ამხელა ომია ირანში გაჩაღებული. ასეთი ვირეშმაკობების დრო, შესაძლოა, აღარ არის. ეშმაკობების პოლიტიკას შესაძლოა, ევროპამ გადახედოს. 

სულ უფრო ისმის ევროპის ამ დებატებში სხვადასხვა ევროპარლამენტარის ხმა, რომ რა გაგვიწყალეთ ამ საქართველოთი გული, მერამდენედ შეიძლება ეს საკითხი გავიტანოთო. ევროპამ კარგად იცის, რომ კიდევ უფრო მკვეთრი ნაბიჯები თუ გადადგა, მაშინ საქართველოს მოსახლეობისთვის ბევრი რამის ახსნა მოუწევთ. ის სიმპათიები, რის გამოც ქართველ ხალხში ევროპის მიმართ არსებობდა, მინიმუმამდე დაჰყავთ და რადიკალური ნაბიჯებით უარესს მიიღებენ. ამიტომ მგონია, რომ ბოლომდე ამის გამო არ მიდიან შორს და არიან იქ მოაზროვნე ხალხიც, ვინც ამას უკვე ღიად აფიქსირებს.

ელზა პაპოშვილი