რაც ქალაქმა დაიმახსოვრა - იური მეჩითოვი

"რაც ქალაქმა დაიმახსოვრა" - Front News-ის მულტიმედიური დოკუმენტური პროექტია ქალაქის მეხსიერებაზე. იმაზე, რომ ქალაქი მხოლოდ სივრცე არ არის. ის არის ცოცხალი არქივი, სადაც დრო არ ქრება, არამედ ფორმას იცვლის და სხვანაირად აგრძელებს არსებობას - ქუჩებში, კედლებში, ფანჯრებში, ხმებში და იმ ადამიანებში, რომლებიც აქ ოდესღაც იყვნენ.

ქალაქი იმახსოვრებს იმასაც, რასაც ადამიანები ხშირად ვივიწყებთ: ერთ ქუჩაზე გავლილ ნაბიჯებს, ეზოში დარჩენილ საუბარს, აივანზე ჩამოწოლილ ჩრდილს, შემთხვევით დანახულ სახეებსა და პიროვნებებს, რომლებიც ერთხელ იყვნენ და მერე თითქოს გაიფანტნენ ყოველდღიურობაში, მაგრამ ბოლომდე არ გამქრალან.

ეს პროექტი ამ უხილავ ფენებს ეძებს, იმას, რაც არ ჩანს პირდაპირ, მაგრამ იგრძნობა. იმ ურთიერთობას, რომელიც ადამიანს და სივრცეს შორის ჩუმად ყალიბდება და დროთა განმავლობაში მეხსიერებად იქცევა.

ქალაქს საკუთარი მეხსიერება აქვს - ის ინახავს ხმებს, სახეებს, ნაბიჯებს, განათებებს ფანჯრებში, ადამიანებს, რომლებიც ერთ დროს აქ ცხოვრობდნენ და მერე თითქოს ნელ-ნელა გაქრნენ.

ზოგი რამ გვავიწყდება, ქალაქს - არა. ზოგჯერ მეხსიერება კედლებში რჩება, ზოგჯერ - ფოტოში.

იური მეჩითოვი სწორედ ის ადამიანია, რომელმაც ათწლეულების განმავლობაში ამ ქალაქის მეხსიერება დააფიქსირა, არა მხოლოდ როგორც ფოტოგრაფმა, არამედ როგორც ადამიანმა, რომელმაც იცოდა ყურება, იცოდა როგორ დაენახა ის, რასაც სხვები ყოველდღიურობაში კარგავდნენ - მზერა ავტობუსის ფანჯრიდან, ძველი აივნის ჩრდილი, ეზოში დარჩენილი სკამი, ქუჩაზე მდგომი ადამიანები, რომლებიც თითქოს არაფერს აკეთებდნენ, მაგრამ მაინც ქმნიდნენ ქალაქს. მისთვის ფოტოგრაფია მხოლოდ გამოსახულება არასოდეს ყოფილა. ეს იყო დროის შეჩერების მცდელობა. დაეჭირა ერთი წამი იქამდე, სანამ ის გაქრებოდა. დაემახსოვრებინა სივრცე მანამ, სანამ შეიცვლებოდა. დაეტოვებინა ადამიანი იქ, სადაც ერთ დღეს, შეიძლება, აღარაფერი დარჩენილიყო.

მის კადრებში თბილისი ცოცხალია - დაღლილი, ხმაურიანი, სევდიანი, ირონიული, ხანდახან მარტოც. ქალაქი, სადაც ადამიანები ქრებიან, მაგრამ მათი კვალი რჩება.

იური მეჩითოვმა წლების განმავლობაში გადაიღო ის, რასაც ყოველდღიურობის გამო ხშირად ვეღარ ვამჩნევთ - ეზოები, ქუჩები, მზერა, სიჩუმე, დრო.

მის ობიექტივში მოხვდნენ როგორც ცნობილი ადამიანები, ისე სრულიად შემთხვევითი გამვლელები, მაგრამ საბოლოოდ მისი ფოტოები ყოველთვის ერთ რამეს ინახავდა - ადამიანის და სივრცის ურთიერთობას. ალბათ, ამიტომაც, როცა მის ნამუშევრებს უყურებ, გრჩება განცდა, რომ ეს ქალაქი შენც გახსოვს. მაშინაც კი, თუ იქ არასოდეს ყოფილხარ.

მისი პროფესიული გზა მრავალ სხვადასხვა სივრცეს მოიცავს. სხვადასხვა წლებში მუშაობდა ფოტოკორესპონდენტად, თეატრის ფოტოგრაფად, ფოტორედაქტორად, ასწავლიდა ფოტოგრაფიას, ქმნიდა დოკუმენტურ და მხატვრულ ფილმებს, მონაწილეობდა ასობით გამოფენაში საქართველოში და მის ფარგლებს გარეთ, მაგრამ ამ ეპიზოდისთვის მთავარი მაინც ბიოგრაფია არ არის, მთავარია ადამიანი, რომელმაც მთელი ცხოვრება დროის შეჩერებას ცდილობდა.

ფოტოგრაფია ხომ სინამდვილეში სწორედ ეს არის - მცდელობა, რაღაც არ გაქრეს: ერთი წამი; ერთი სახე; ერთი ქუჩა; ერთი სინათლე ფანჯარაზე...

ქალაქს ახსოვს ადამიანები, რომლებიც უყურებდნენ მას ყურადღებით.

იური მეჩითოვი ერთ-ერთი მათგანია.

პროექტის ავტორი: ლუკა ცარციძე
ვიდეო: დავით მირზაშვილი

(c) Front News